Wat is arbeidsmediation? Zo werkt het | Avant mediation
september 25, 2026Een arbeidsconflict kan samengaan met ziekte en problemen bij de re-integratie. In zo’n situatie kan mediation helpen om de onderlinge verhoudingen bespreekbaar te maken. Maar wat als een werkgever mediation wil inzetten, terwijl de leidinggevende weinig vertrouwen meer heeft in herstel van de samenwerking? En wat als er vooraf al strikte eisen worden gesteld aan wie de mediator moet zijn?
Inhoudsopgave van dit artikel (klik om te openen / sluiten)
Een uitspraak van de Rechtbank Oost-Brabant van 20 oktober 2026 laat zien waarom niet alleen de vraag óf mediation wordt voorgesteld van belang is, maar ook hoe partijen zich opstellen en of er daadwerkelijk ruimte is voor herstel.
Wat speelde er in deze zaak?
De werknemer was sinds 2020 als medisch technicus in dienst bij een zorginstelling. De eerste jaren verliep de samenwerking naar tevredenheid. Vanaf medio 2023 ontstonden spanningen over onder meer werkhouding, gedrag en communicatie. Volgens de werknemer speelde ook de toegenomen werkdruk een belangrijke rol. Vanaf 2025 kwam daar een moeilijke privésituatie bij, met extra mantelzorgtaken.
Na een gesprek met zijn leidinggevende op 28 augustus 2025 meldde de werknemer zich ziek.
De bedrijfsarts adviseerde om de problemen in de arbeidsrelatie aan te pakken. Als onderlinge gesprekken geen oplossing zouden bieden, kon een onafhankelijke derde worden ingeschakeld of mediation worden gestart.
De werknemer gaf later aan open te staan voor mediation, mits beide partijen zich daar daadwerkelijk voor zouden inzetten. Over de voorwaarden voor het traject, waaronder de keuze van de mediator, ontstond discussie. De zorginstelling stelde als voorwaarde dat de mediator arbeidsrechtadvocaat was of was geweest. Uiteindelijk is de mediation niet gestart.
De zorginstelling verzocht vervolgens de kantonrechter de arbeidsovereenkomst te ontbinden. De werkgever baseerde het verzoek onder meer op de stelling dat de werknemer onvoldoende had meegewerkt aan mediation.
Waarom wees de rechter het ontbindingsverzoek af?
De kantonrechter stelde vast dat het opzegverbod tijdens ziekte van toepassing was. Vervolgens beoordeelde de rechter of er een wettelijke uitzondering gold waardoor ontbinding toch mogelijk zou zijn.
Dat was volgens de rechter niet het geval.
De verwijten die de werkgever aan de werknemer maakte, hingen nauw samen met zijn arbeidsongeschiktheid en de re-integratie. De rechter vond daarom dat de ziekte niet los kon worden gezien van het ontbindingsverzoek.
Daarnaast plaatste de rechter kritische kanttekeningen bij de manier waarop mediation was benaderd.
1. Mediation is vrijwillig
De rechter overwoog dat mediation een nuttige vorm van conflictbemiddeling kan zijn bij arbeidsongeschiktheid en arbeidsconflicten, maar geen verplichting is.
Het niet willen meewerken aan mediation kon in deze zaak daarom niet worden aangemerkt als verwijtbaar handelen in de zin van de door de werkgever aangevoerde ontslaggrond.
Dat betekent niet dat een werknemer zich niet hoeft in te zetten voor re-integratie. De rechter benadrukte juist dat de werknemer, zodra zijn gezondheid dat toeliet, moest meewerken aan zijn re-integratie.
2. Is er daadwerkelijk ruimte voor herstel?
Een opvallend onderdeel van de uitspraak betreft de verklaring van de leidinggevende. Hij gaf tijdens de zitting aan dat hij een terugkeer van de werknemer in zijn team niet als een realistische optie zag. Ook zou hij dat standpunt tijdens een eventueel mediationtraject hebben uitgedragen.
De rechter leidde daaruit af dat de leidinggevende niet werkelijk openstond voor mediation en dat het traject voor hem kennelijk niet meer was dan een strategische stap op een route waarvan de uitkomst al vaststond.
De rechter nam daarbij ook het eigen aandeel van de werkgever in het ontstaan en voortduren van de verstoring mee.
3. Waarom moest de mediator arbeidsrechtadvocaat zijn?
De zorginstelling stelde als voorwaarde dat de mediator arbeidsrechtadvocaat was of was geweest. De kantonrechter zag niet in waarom die voorwaarde in deze situatie noodzakelijk was.
De uitspraak houdt niet in dat een advocaat-mediator ongeschikt is. Wel roept zij de vraag op waarom een bepaalde beroepsachtergrond als voorwaarde wordt gesteld en of die eis in de betreffende situatie bijdraagt aan het daadwerkelijk op gang brengen van mediation.
Een herkenbaar punt uit mijn eigen praktijk
Deze discussie herken ik uit mijn eigen praktijk.
De afgelopen tijd heb ik meerdere keren meegemaakt dat de werkgever de voorwaarde stelt dat een mediator ook tevens (arbeidsrecht)advocaat is.
Dat is op zichzelf een keuze die partijen kunnen bespreken. Een arbeidsrechtelijke achtergrond kan in bepaalde situaties waardevol zijn. Tegelijkertijd is het goed om onderscheid te maken tussen juridische deskundigheid en de rol van een onafhankelijke mediator.
De vraag is niet alleen welke kennis een mediator meebrengt, maar ook of de mediator past bij het conflict, het vertrouwen van beide partijen kan krijgen en het gesprek op een onafhankelijk manier kan begeleiden.
Juist bij een arbeidsconflict waarin de verhoudingen al onder druk staan, verdient die keuze aandacht. Niet omdat één type mediator altijd beter is dan een ander, maar omdat de voorwaarden voor een zorgvuldig en werkbaar traject ertoe doen.
4. Een verstoorde arbeidsrelatie is niet automatisch duurzaam verstoord
De rechter erkende dat de arbeidsverhouding inmiddels verstoord was. Er was echter onvoldoende gebleken dat de verstoring zo ernstig en duurzaam was dat herstel niet meer mogelijk was.
Er was nog geen concrete poging gedaan om de onderlinge verhouding te herstellen. Ook had de zorginstelling niet onderzocht of herplaatsing binnen de organisatie mogelijk was.
Het ontbindingsverzoek werd afgewezen. Het opzegverbod tijdens ziekte stond aan ontbinding in de weg, omdat de werkgever niet had aangetoond dat een wettelijke uitzondering van toepassing was. Daarnaast oordeelde de rechter dat de aangevoerde ontslaggronden onvoldoende waren. Zo was niet voldoende gebleken dat de arbeidsverhouding ernstig en duurzaam verstoord was en had de werkgever niet onderzocht of herplaatsing mogelijk was.
Wat kunnen werkgevers en HR hiervan leren?
Deze uitspraak biedt aanknopingspunten voor de omgang met arbeidsconflicten tijdens ziekte en re-integratie.
- Onderzoek de ruimte voor herstel. Als een leidinggevende samenwerking bij voorbaat uitgesloten acht, is het zinvol om te onderzoeken wat er nog nodig is om een open gesprek mogelijk te maken.
- Bespreek voorwaarden vooraf. Maak duidelijk wat partijen van mediation verwachten en welke voorwaarden nodig zijn om het traject zorgvuldig te starten.
- Kies een passende onafhankelijke (MfN-register)mediator. Kijk naar de aard van het conflict, de benodigde kennis en ervaring en het vertrouwen van beide partijen. Een voorkeur voor een bepaalde beroepsachtergrond, zoals die van arbeidsrechtadvocaat, moet passen bij wat het conflict vraagt.
- Houd re-integratie en mediation zorgvuldig uit elkaar. Mediation kan bijdragen aan het oplossen van een arbeidsconflict, maar is niet hetzelfde als de wettelijke verplichtingen die bij re-integratie horen.
- Wees realistisch over het doel. Mediation biedt ruimte om belangen, zorgen en mogelijke oplossingen te onderzoeken. Het garandeert niet dat partijen hun samenwerking kunnen voortzetten.

Loopt een arbeidsconflict vast?
Wanneer gesprekken steeds opnieuw vastlopen, de onderlinge verhoudingen verslechteren of een conflict samengaat met verzuim, kan het zinvol zijn om tijdig te onderzoeken of mediation passend is.
Als MfN-registermediator begeleidt Marinelle van Avant Mediation en Advies partijen bij arbeidsconflicten. Zij helpt om standpunten, belangen en zorgen bespreekbaar te maken en te onderzoeken welke mogelijkheden er nog zijn. Daarbij staat niet vooraf vast wat de uitkomst moet zijn.
Twijfel je of mediation in jouw situatie passend is? Neem vrijblijvend contact op met Avant Mediation en Advies om de mogelijkheden te bespreken.
Eerst begrijpen. Dan bewegen.
Bron: Rechtbank Oost-Brabant, 20 oktober 2026, ECLI:NL:RBOBR:2026:7519. Dit artikel geeft algemene informatie en is geen juridisch advies.







